ข้อมูลทั่วไป

บริบทชุมชน

สภาพทั่วไปและข้อมูลตำบล

ประวัติความเป็นมา

          ตำบลสะเดาใหญ่เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอขุขันธ์  จัดตั้งตามพระราชบัญญัติ  ลักษณะปกครองท้องที่  พ.ศ.  2457    ตำบลสะเดาใหญ่เป็นตำบลในอำเภอขุขันธ์  มีการปกครองร่วมกับตำบลตาอุด    ตั้งแต่ปีพุทธศักราช  2457  โดยมีกำนันตำบลสะเดาใหญ่  ดังนี้  กำนันคนแรก  นายเทียม  ทองอินทร์  ได้รับยศจากการไปราชการประจำการที่อำเภอพิบูลย์มังสังหาญ  กลับมาจากราชการทหารได้รับเลือกเป็นกำนัน  ชื่อว่า  หลวงพิบูลย์ (เทียม  ทองอินทร์)  ต่อมานายเสาร์  ไชยนราได้รับเลือกเป็นกำนันคนต่อมาหลังจากนั้นมี  นายทก  วงษ์ปลั่ง   นายมิน  หาญพิทักษ์  นายกลัด  หาญพิทักษ์  นายสาย  บุตรดี  นายหลิว  นางแพง  เป็นกำนันเรื่อยมา

                   เมื่อ  ปี  พ.ศ.  2514  นายพิศาล  นาคสาย  ซึ่งเป็นกำนันในช่วงนั้น  เห็นว่าการปกครองที่มีพื้นที่กว้างใหญ่  ทำให้การปกครองไม่สามารถดูแลได้ทั่วถึง  จึงขอเสนอแยกตำบลสะเดาใหญ่เป็น  2  ตำบล  คือตำบลตาอุดเป็นตำบลใหม่  ตำบลสะเดาใหญ่เป็นตำบลเดิม

                   เมื่อ ปี  พ.ศ. 2514  ตำบลสะเดาใหญ่  ได้เลือกกำนันได้นายเหลี่ยม  วรรณวงษ์  ได้รับเลือกให้เป็นกำนันตำบลสะเดาใหญ่  เมื่อวันที่  18  พฤศจิกายน  2514  เป็นกำนันที่มีการปกครองที่ดีเป็นคนที่บุกเบิกการแก้ไขปัญหาความยากจน  ด้านป้องกันชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนและด้านอื่น ๆ จนประสบผลสำเร็จในการปฏิบัติหน้าที่  เป็นคนที่มีความสามรถในการปกครองและได้รับความยกย่องจากนายอำเภอขุขันธ์มาตลอด  เป็นกำนันยอดเยี่ยมของจังหวัดศรีสะเกษ  จังหวัดละ 1  คน  โดยได้รับแนบทองคำพร้อมอาวุธปืนพกสั้น  1  กระบอก  เมื่อปี  2537 

                   เมื่อ  พ.ศ.  2540  นายเหลี่ยม  วรรณวงษ์  ได้เกษียณอายุกำนัน  ปัจจุบันดำรงตำแหน่งนายก  องค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่  2  สมัย

                   ต่อมา  เมื่อ  พ.ศ.  2540  นายแปลก  นันทะสิงห์  ได้รับเลือกเป็นกำนันตำบลสะเดาใหญ่ต่อมา  และได้รับเลือกเป็นกำนันยอดเยี่ยมจังหวัดศรีสะเกษ  เมื่อปี พ.ศ.  2545  จังหวัดละ  3  คน  ได้รับแนบทองคำพร้อมอาวุธปืนพกสั้น  1  กระบอก  และเป็นกำนันคนปัจจุบัน 

                    สภาตำบลสะเดาใหญ่ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่  และมีฐานะเป็นนิติบุคคล  เมื่อวันที่  23  กุมภาพันธ์  2540  เป็นต้นมา  โดยมีนางสมศรี  ดวงสิน  เป็นนายกองค์การบริหารส่วนตำบลคนปัจจุบัน

                   ตำบลสะเดาใหญ่  มีวัด  3  วัด  และสำนักสงฆ์  1  แห่ง  มีโรงเรียน  6  โรง  จำนวนหมู่บ้านในเขตตำบลสะเดาใหญ่มี  17  หมู่บ้าน

                   วัฒนธรรมที่สำคัญ  คือ  “  แซนโดนตา “  ซึ่งเป็นประเพณีที่สำคัญเพื่อเป็นการทำบุญรำลึกถึงบุญคุณของบรรพบุรุษที่ล่วงรับไปแล้ว  ซึ่งตรงกับวันแรม  14  ค่ำ  เดือน 10 และแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุก ๆ ปี  ประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษา  ประเพณีขนทรายเข้าวัด ประเพณีบุญบั้งไฟ  ประเพณีบวชนาคหมู่  ประเพณีเล่นแม่มด  ประเพณีวันลอยกระทง  เสี่ยงทายในแต่ละปีว่าจะมีฝนตกมานน้อยในเดือนไหน  เป็นประเพณีมาแต่โบราณกาล  ยึดถือปฏิบัติมาหลายอายุคน

      

สภาพทั่วไป

๑.   ที่ตั้ง

                          องค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่ตั้งอยู่ห่างจากอำเภอขุขันธ์  ระยะทางประมาณ  6  กิโลเมตร  มีจำนวนหมู่บ้านที่อยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล   17   หมู่บ้าน

          ­องค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่  มีอาณาเขตติดต่อ   ดังนี้

                   ทิศเหนือ           จรด    ตำบลห้วยเหนือ , ตำบลลมศักดิ์    อำเภอขุขันธ์  จังหวัดศรีสะเกษ

                   ทิศใต้               จรด    ตำบลตาอุด  อำเภอขุขันธ์   จังหวัดศรีสะเกษ

                   ทิศตะวันออก   จรด    ตำบลสำโรงพลัน,   อำเภอไพรบึง   จังหวัดศรีสะเกษ

                   ทิศตะวันตก     จรด    ตำบลห้วยเหนือ, ตำบลหนองฉลอง   อำเภอขุขันธ์   จังหวัดศรีสะเกษ    2.2.2   เนื้อที่

                   องค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่  มีเนื้อที่ประมาณ  38  ตารางกิโลเมตร

หรือประมาณ 23,986  ไร่

หมู่ที่	ชื่อหมู่บ้าน	เนื้อที่    (ไร่)	พื้นทีป่าไม้(ไร่)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17	ติม ใหม่ สำโรงสูง สะเดาใหญ่ สะเดาตะวันตก วัดร้าง โพง เขวิก จะลง ภูมิเตียบ หนองลุง โคกราญ สะเดาเหนือ ศรีสระจันทร์ หนองติมใต้ ติมเหนือ สนวน	1,600 1,344 2,006 1,659 1,560 883 1,171 1,252 1,193 2,476 1,426 976 1,221 1,290 2,500 1,500 1,946	- - 1,400 - - - 12 - 17 - - - - - - - -
	รวม	22,557	1,429

๒.   ภูมิประเทศ

                   ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม  มีป่าละเมาะ      แหล่งน้ำธรรมชาติ มีแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งเป็นลำห้วย   ลำคลอง    และหนองน้ำกระจายอยู่ตามหมู่บ้านต่างๆ   สำหรับแหล่งน้ำเหล่านี้ใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มตลอดปีส่วนใหญ่จะตื้นเขินและแล้งในฤดูแล้ง

๓.   ประชากร ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่

                   ประชากรทั้งสิ้นประมาณ     6,955 คน   แยกเป็นเพศชาย  3,455  คน เพศหญิง  3,500 คน จำนวนครัวเรือน 1,249   ครัวเรือน  ประชากรมีความหนาแน่นเฉลี่ย  359  คน /ตารางกิโลเมตร

            ข้อมูลจำนวนหมู่บ้าน   ประชากร และครัวเรือน    ในเขตตำบลสะเดาใหญ่

ลำดับที่	ชื่อหมู่บ้าน	หมู่ที่	จำนวนประชากร			ครัวเรือน
			ชาย	หญิง	รวม
1	ติม	1	272	278	550	110
2	ใหม่	2	217	211	428	73
3	สำโรงสูง	3	364	331	695	119
4	สะเดาใหญ่	4	203	226	429	72
5	สะเดาตะวันตก	5	260	252	512	87
6	วัดร้าง	6	151	176	327	59
7	โพง	7	142	146	288	46
8	เขวิก	8	215	221	436	79
9	จะลง	9	180	170	350	61
10	ภูมิเตียบ	10	106	136	242	47
11	หนองลุง	11	210	183	393	70
12	โคกสำราญ	12	170	172	342	62
13	สะเดาเหนือ	13	208	204	412	70
14	ศรีสระจันทร์	14	210	214	424	77
15	หนองติมใต้	15	263	273	536	97
16	ติมเหนือ	16	137	160	297	63
17	สนวน	17	147	147	296	57
	รวม	17	3,455	3,500	6,955	1,249

การบริการพื้นฐาน

๑.การคมนาคม

                   การคมนาคมและขนส่งระหว่างตำบล     ใช้เส้นทางถนนในการเดินทางขนส่ง  โดยมีเส้นทางที่สำคัญ  2 สาย ได้แก่

                             -    ถนนลาดยางจากอำเภอขุขันธ์     ถึงเขตบ้านติม

                             -    ถนนลาดยางอำเภอขุขันธ์           ถึงเขตบ้านสำโรงสูง

                             -    ถนนลูกรังเชื่อมระหว่างหมู่บ้าน  80   %

ส่วนการติดต่อระหว่างหมู่บ้านบางส่วนในเขต   อบต.      ถนนเชื่อมระหว่างตำบลและหมู่บ้านบางสายยังเป็นถนนดินและถนนลูกรัง

                   ถนนภายในหมู่บ้านปัจจุบันมีทั้งถนน คสล.   ส่วนใหญ่จะเป็นถนนดินและลูกรัง การคมนาคมทำให้เกิดฝุ่นละอองเมื่อยวดยานแล่นผ่าน     ทำให้เป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนก่อให้เกิดความสกปรกต่อบ้าน เรือนภายในชุมชน

                   การติดต่อคมนาคมขนส่งจะใช้รถสองแถวรับจ้างเป็นพาหนะส่วนใหญ่   นอกนั้นใช้รถจักรยาน ยนต์ส่วนตัวและรถจักรยานเป็นพาหนะ

          ๒.การโทรคมนาคม

                             -     สถานีโทรคมนาคม  มีเสารับ – ส่งโทรศัพท์        จำนวน   1   แห่ง 

                             -     โทรศัพท์สาธารณะ   จำนวน    30     แห่ง

                             -     หอกระจายข่าว         จำนวน   18     แห่ง

          ๓.   การไฟฟ้า

                   จำนวนหมู่บ้านที่ไฟฟ้าเข้าถึงทั้ง 17 หมู่บ้านและจำนวนประชากรที่ใช้ไฟฟ้ามีจำนวน 6,780 คน จำนวนครัวเรือน 1,183  หลังคา

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ

๑. ด้านอาชีพ

                   การประกอบอาชีพหลักของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่       ได้แก่การทำนา  รองลงมาได้แก่อาชีพค้าขาย  อาชีพรับจ้าง

          ๒. ด้านการผลิตที่สำคัญของตำบล     

                   การผลิตที่สำคัญของตำบล   ได้แก่   สาขาเกษตรกรรมมีการเพาะปลูกและการเลี้ยงสัตว์พืชที่ปลูกได้แก่  ข้าว,พริก,หอม,กระเทียม  และพืชผักต่าง ๆ   เป็นต้น

                   ด้านหัตถกรรม  ได้แก่ การทอผ้าไหม  การทอเสือ    เป็นต้น

                   นอกจากนี้ยังมีการปลูกมะม่วง,มะพร้าว       ส่วนมากจะปลูกไว้ใกล้ตัวบ้านปลูกไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือนมากกว่าปลูกไว้จำหน่าย

          ๓. ด้านการเลี้ยงสัตว์

                   ในด้านการเลี้ยงสัตว์จะเลี้ยงไว้ใช้งานเพื่อบริโภค  เพื่อจำหน่าย   สัตว์ที่นิยมเลี้ยง  ได้แก่  โค, กระบือ,  สุกร,เป็ด,ไก่,ปลา เป็นต้น สัตว์จำพวกโค,กระบือ   จะเลี้ยงตามธรรมชาติปล่อยให้กินเองตามทุ่งหญ้า   ไร่นา   ส่วนปลาจะเลี้ยงไว้ในสระที่ขุดไว้ในนาส่วนมากเป็นปลาตามธรรมชาติไม่ได้ซื้อมาเลี้ยง

          ๔. ด้านอุตสาหกรรม

                   ในส่วนของการประกอบอุตสาหกรรม       ซึ่งมีความสัมพันธ์กับผลผลิตในด้านการเกษตรในตำบล   โดยมีแรงงานอุตสาหกรรมไว้แปรรูปผลผลิต    ได้แก่ โรงสีข้าว    ซึ่งส่วนใหญ่จะมีขนาดเล็ก   กระจายอยู่ทั่วไปในหมู่บ้านเพื่อให้บริการแก่เกษตรกรในหมู่บ้าน

                                                                                                                           

 ๕. หน่วยธุรกิจในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสะเดาใหญ่

            -   โรงงานอุตสาหกรรม    จำนวน    1     แห่ง

            -   ปั๊มน้ำมันและก๊าซ      จำนวน    2    แห่ง    (รวมทั้งปั๊มน้ำมันแบบมือหมุน)

            -   โรงสีขนาดเล็ก              จำนวน   40   แห่ง

            -   อู่ซ่อมรถ                       จำนวน   10   แห่ง

            -   ร้านค้าทั่วไป                 จำนวน    58  แห่ง

                   -   ร้านค้าชุมชน                 จำนวน   3    แห่ง

ด้านการศึกษา  ศาสนาและวัฒนธรรม

             โรงเรียนมัธยมศึกษา    จำนวน   1   แห่ง

                             -   โรงเรียนสะเดาใหญ่ประชาสรรค์      

โรงเรียนประถมศึกษา   (ร.ร.ขยายโอกาส   1   แห่ง)    5    แห่ง 

                             -   โรงเรียนบ้านสะเดาใหญ่    (ร.ร.ขยายโอกาส) 

                             -   โรงเรียนบ้านติมวิทยาคม        

                             -   โรงเรียนบ้านใหม่   

                             -   โรงเรียนบ้านเขวิก  

                             -   โรงเรียนบ้านโพง    

               ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้านจำนวน     12     แห่ง

   สถาบันและองค์กรทางศาสนาในเขตตำบลาะเดาใหญ่

วัด    จำนวน    3    แห่ง

                              -   วัดบ้านติม                  หมู่ที่ 1   

 -   วัดบ้านสำโรงสูง            หมู่ที่ 3

-   วัดบ้านเขวิก                 หมู่ที่ 8

สำนักสงฆ์  จำนวน  1  แห่ง

                                      -    สำนักสงฆ์บ้านโคกสำราญ     หมู่ที่  12

                   -ภาษา   เขมร

                   -เชื้อชาติ  ไทย  

ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวคล้อม

ตำบลสะเดาใหญ่    มีที่สาธารณะเป็นป่าโปร่ง 1   แห่ง    อยู่บริเวณ  หมู่  3  บ้านสำโรงสูง      ป่าโปร่งนี้ในช่วงเดือนที่มีผลไม้จะมีผลไม้ให้ประชาชนในเขตตำบล  และเขตอื่นมาเก็บผลไม้เพื่อใช้ในการบริโภคและเอาไปขายและในช่วงหน้าฝนก็มีของป่าให้ประชาชนได้ใช้ในการบริโภคเป็นประจำทุกปี

ด้านประเพณีวัฒนธรรมประจำตำบล (ประเพณีวัฒนธรรมประจำปี)

                   -ทำบุญวันขึ้นปีใหม่        เดือน  มกราคม

                   -ประเพณีสงกรานต์        เดือน  เมษายน

                   -ประเพณีเซ่นปูตา         เดือน  พฤษภาคม

                   -ประเพณีวันเข้าพรรษา   เดือน  กรกฏาคม

                   -ประเพณีวันออกพรรษา  เดือน  ตุลาคม

                   -ประเพณีแซนโดนตา      เดือน  ตุลาคม

                   -ประเพณีลอยกระทง      เดือน  พฤศจิกายน

                   -ประเพณีรำแม่มด         ตลอดปี